DZIESIĘCIU Z PAWIAKA (1931)
Dramat

Reżyseria
Ryszard Ordyński

Wytwórnia
BLOK-MUZAFILM

Zarys fabuły*

Jest rok 1905. Warszawa pod zaborem rosyjskim jest miejscem niesłychanych represji i bezwzględnej walki z polskim ruchem niepodległościowym. Schwytani rewolucjoniści przetrzymywani są w więzieniu na Pawiaku, wyroki śmierci wykonywane są na stokach Cytadeli. Janusz Dunin, który jest mimowolnym świadkiem egzekucji skazańca, który umierając krzyczy: "Niech żyje Polska niepodległa", postanawia włączyć się aktywnie w ruch niepodległościowy. Dzięki wstawiennictwu poznanej przed bramą Cytadeli rewolucjonistki Hani, zostaje przyjęty do konspiracyjnej partii kierowanej przez adwokata Jana Dobrochowskiego, noszącego pseudonim "Jur". Do organizacji dociera niebawem informacja, że przez Warszawę przejeżdżać będzie Wielki Książę Cyryl Aleksandrowicz, którego na dworcu ma witać generał Maksimow, dowódca warszawskiego garnizonu żandarmerii. "Jur" wydaje rozkaz dokonania zamachu na generała. Na ochotnika zgłasza się Janusz...

W rolach wiodących

Józef Węgrzyn adwokat Jan Dobrochowski „Jur”
Adam Brodzisz Janusz Dunin
Karolina Lubieńska Hania
Bogusław Samborski generał żandarmerii Maksimow
Zofia Batycka Olga Michajłowna

W pozostałych

Franciszek Dominiak pułkownik żandarmerii Zienkow
Władysław Neubelt przewodniczący sądu na procesie rewolucjonistów
Stanisław Łapiński sędzia na procesie rewolucjonistów
Aleksander Bogusiński adwokat na procesie rewolucjonistów
Józef Grodnicki prokurator na procesie rewolucjonistów
Antoni Bednarczyk dyżurny na Pawiaku
Roman Dereń policjant w cyrkule
Józef Maliszewski skazaniec
Stefan Rogulski brat skazańca
Bronisława Nobisówna pokojówka Olgi Michajłownej
Artur Socha delegat z Krakowa na masówce
Leon Recheński oficer w gabinecie generała
Loda Niemirzanka dziewczyna na festynie tańcząca ze strażakiem
Maria Korska rewolucjonistka w bibliotece
Kazimierz Justian rewolucjonista „Szymon” vel konfident policji
Jan Szymański rewolucjonista „Łysy”
Michał Halicz rewolucjonista
Jerzy Kobusz rewolucjonista
Tadusz Kański rewolucjonista
Józef Karbowski rewolucjonista
Ryszard Misiewicz aptekarz
Henryk Rzętkowski żandarm
i inni  

Oprawa muzyczna

Muzykę skomponowali Władysław Daniłowski i Feliks Rybicki. Pieśń „Flisacy” na podstawie tekstu Stanisława Biernackiego (pseud. Tadeusz Stach) „Trzy zabory” śpiewa chór Dana. W filmie wykorzystano ponadto tekst pieśni patriotycznej „Warszawianka 1905” .

Pieśń
Flisacy
śpiewa
(z offu)
chór Dana
(fragment)

Poprzez lasy, poprzez bory
Płyniemy z biegiem w dół
Przez trzy państwa, trzy zabory
Gdzie żyje polski lud

Od gór, aż hen pod Tczew
Rozbrzmiewa polski śpiew
A ten lud, choć nosi pęta
Pamięta dawne dni

W słońcu, czy w blasku gwiazd
Wiele mijamy miast
Z góry, hen, gdzieś spod Krakowa
Wieziemy do was plon

Pieśń
Warszawianka 1905
wykonanie zbiorowe

(fragmenty)

fragment pierwszy (śpiewany na masówce)

Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę
Choć burza wrogich żywiołów wyje
Choć nas dziś gnębią siły ponure
Chociaż niepewne jutro niczyje

O, bo to sztandar całej ludzkości
To hasło święte, pieśń zmartwychwstania
To tryumf pracy, sprawiedliwości
To zorza wszystkich ludów zbratania
Naprzód Warszawo
Na walkę krwawą
Świętą a prawą
Marsz, marsz Warszawo

Marsz, marsz Warszawo
Na walkę krwawą
Świętą a prawą
Marsz, marsz Warszawo

Marsz, marsz Warszawo
Na walkę krwawą
Świętą a prawą
Marsz, marsz Warszawo

Marsz, marsz Warszawo
Na walkę krwawą
Świętą a prawą
Marsz, marsz Warszawo

fragment drugi (śpiewany po ogłoszeniu wyroku w procesie rewolucjonistów)

Hura, zerwijmy z carów korony
Gdy ludy dotąd chodzą w cierniowej
I w krwi zatopmy spróchniałe trony
Spurpurowione we krwi ludowej

Nikt za ideę nie ginie marnie
Z czasem zwycięży Chrystus Judasza

Romans
tytuł nieznany
śpiewa
Zofia Batycka (?)


Z tej … ludzie zawzięli
Że kochanie zatruwa nam kat

Że nas przepaść bezdenna rozdzieli
Że jak widmo uciekasz wciąż w dal

Taki bliski, a jednak daleki
Nim żegnałeś, wołałeś na wieki

Lecz …choć rozdzielił nas świat
Na mych ustach pozostał twój ślad

Ciekawostka* (błędy w filmie)

W początkowej scenie rozgrywającej się w kancelarii adwokackiej, Hania wita się z „Jurem” podając mu rękę. Po chwili podchodzi po raz drugi i witają się ponownie.

Ciekawostka* (miejsce kręcenia)

Film kręcono w Warszawie (możemy m. in. zobaczyć Pawiak, Cytadelę, most Kierbedzia, Wieżę Zygmuntowską Zamku Królewskiego, Park Łazienkowski).

* zakładka ‘Wstęp’

close